Weerbaarheid in Twente

Het Veiligheidsberaad, waar alle voorzitters Veiligheidsregio in vertegenwoordigd zijn, heeft op 13 december 2024 in een overleg het RCDV (Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio) gevraagd een aantal thema’s op te pakken in relatie tot Weerbare Samenleving. Hierin is onder andere gevraagd om het vaststellen van een basisniveau dat haalbaar is voor veiligheidsregio’s. In oktober 2025 is door het Veiligheidsbereid het voorstel voor een landelijke pilot noodsteunpunten vastgesteld, waarna alle Veiligheidsregio's in Nederland aan de slag zijn gegaan met een pilot.

Net NIPV (Nederlands Instituut Publieke Veiligheid) heeft in opdracht van de Vakraad risico- en crisisbeheersing een uitwerking opgesteld van het tweede doel in de Landelijke Agenda Crisisbeheersing. Zij heeft daarbij vijf thema's geformuleerd, gebaseerd op behoeften ten tijde van en na een crisis. 

• Veiligheid (acute hulpverlening: redden, evacueren, schuilen)
• Basisbehoeften (bevolkingszorg: dak, bad, bed, brood, breedband)
• Welzijn (nafase en herstel: financieel-sociaal-psychisch-medisch-erkenning)
• Gezondheid (opgeschaalde medische en psychosociale zorg)
• Continuïteit van de Samenleving (vitale processen en diensten)

Het platform WeerbaarNL is opgesteld als kennis- en netwerkplatform waar overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven kennis kunnen uitwisselen en de verbinding kunnen opzoeken. 

Op 6 februari 2025 heeft de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) de opdracht gekregen om ten behoeve van de gemeenten op het thema weerbaarheid overzicht, structuur en perspectief te formuleren op een aantal thema’s van het weerbaarder en veerkrachtiger maken van de samenleving. In de afgelopen maanden heeft de VNG een actielijst voor gemeenten gedeeld. Met deze actielijst kunnen gemeenten werken aan weerbaarheid, zowel de eigen continuïteit als de weerbaarheid van hun inwoners. De VNG organiseert regelmatig digitale inloopsessies op het thema Weerbare Samenleving.

Vanuit de context militaire dreiging heeft de NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) de Weerbaarheidsopgave uitgewerkt in pijlers die vallen onder Maatschappelijke Weerbaarheid en Militaire paraatheid. In deze publicatie staat wat het kabinet als opgave ziet om tot een weerbare maatschappij te komen, in het licht van hybride en militaire dreiging

In november en december 2025 is de landelijke campagne Denk Vooruit gelanceerd, een onderdeel daarvan is het 'paarse boekje' dat op alle adressen in Nederland is bezorgd. Het maatschappelijke netwerk krijgt een belangrijke rol  in de verspreiding van de boodschap en middelen voor een optimaal bereik. Lees meer over de achtergrond van deze publiekscampagne op deze pagina van de VNG en de pagina van Denk vooruit.

Om in gesprek te gaan over maatschappelijke weerbaarheid in het licht van militaire dreiging, is een landelijke gesprekstool ontwikkeld. Deze kan gebruikt worden door een brede doelgroep, van organisaties, bedrijven tot lokale overheden en buurtgemeenschappen.

Om verder invulling te geven aan het onderwerp Weerbaarheid heeft VRT een aantal uitgangspunten geformuleerd. Deze geven richting in de samenwerking met gemeenten en partners.

• VRT richt zich bij het versterken van de weerbaarheid zowel op de geopolitieke dreiging als op andere risicotypen zoals een pandemie of natuurgeweld.
• Een weerbare samenleving is een verantwoordelijkheid van iedereen.
• Gemeenten hebben een belangrijke rol bij het versterken van de weerbaarheid van de samenleving.
• VRT fungeert als knooppunt tussen Rijk, regio en gemeenten en signaleert en regisseert daar waar nodig.
• VRT sluit aan bij landelijk beleid en helpt bij eenduidige beeldvorming en benadering van het thema weerbaarheid in de regio.

Vanuit deze uitgangspunten en de landelijke ontwikkelingen heeft VRT een aantal acties opgezet. 

In twee dagen in maart en april  2025 heeft de crisisorganisatie samen met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, vitale partners en maatschappelijke organisaties doorleefd welke impact een langdurige stroomuitval heeft op onze samenleving. Op 28 maart werd gedacht vanuit het scenario van 72 uur stroomuitval en op 16 april werd gedacht vanuit het moment dat de stroom al meerdere weken onbetrouwbaar is, met lange periodes van uitval.

De resultaten van de doorleefsessie zijn verwerkt in een actieplan dat is gedeeld in het AB. De actiepunten zijn verwerkt in verschillende projecten van de Veiligheidsregio en de Twentse gemeenten op de thema's bedrijfscontinuïteit, continuïteit van de Twentse crisisorganisatie en een weerbare samenleving.

Op 13 maart 2025 hebben de burgemeesters van Twente gesproken over weerbaarheid. Op deze bestuurdersdag kregen ze een toelichting van experts op het thema.

Het projectplan van de Twentse gemeenten om de weerbaarheid in Twente te vergroten is afgerond. De deelprojecten met verschillende werkgroepen zijn gestart of starten in de komende maanden.  Het gaat om de volgende drie deelprojecten:

1. Bedrijfscontinuïteit Twentse gemeenten
2. Gemeentelijk capaciteit Twentse crisisorganisatie
3. Weerbaarheid Twentse samenleving

Onder het deelproject Twentse samenleving vallen meerdere werkgroepen die een advies opstellen voor de Twents gemeenten op het gebied van kwetsbare inwoners, het in kaart brengen van het maatschappelijke netwerk en de pilot noodsteunpunten.

De opdracht voor deelname aan een landelijke pilot voor noodsteunpunten is gegeven. In Twente hebben we vijf gemeenten die deelnemen als pilotgemeente, dit gaat om Hellendoorn, Hof van Twente, Losser, Tubbergen en Enschede. Binnen de pilot gaan we aan de slag met lokale noodsteunpunten in gemeenten, met daaraan gekoppeld coördinatiepunten. Waar de noodsteunpunten bedoeld zijn om inwoners te kunnen voorzien van informatie en andere faciliteiten, vormen de coördinatiepunten de ondersteuning voor de noodsteunpunten en staan zij in verbinding met de Twentse crisisorganisatie.

Op dit moment worden geschikte locaties in kaart gebracht, waarna we binnen de werkgroep verder gaan met keuzes over de inrichting van deze locaties, bemensing en de verbindingen.

De Risk Factory is de plaats waar kinderen en jongeren meegenomen worden in scenario's die te maken hebben met veiligheid. Zij leren hier door te doen en te ervaren.

VRT heeft samen met de Risk Factory een scenario ontwikkeld waarin basisschoolkinderen kunnen ervaren wat het betekent als de stroom langdurig uitvalt. In dit scenario is naast aandacht voor het noodpakket, aandacht voor de calamiteitenzender. Het scenario is in november geopend door de voorzitter veiligheidsregio. Verschillende media hebben hiervan verslag gedaan, waaronder NOS Jeugdjournaal.

Meer informatie vind je op de pagina van de Risk Factory.  

Het platform Twente Veilig informeert inwoners en bedrijven van Twente bij grote incidenten, rampen en crises. Daarnaast geeft het ook informatie over hoe je je zelf voor kunt bereiden op allerlei risico's. Achterliggend doel is de weerbaarheid van inwoners voor 'all hazards' te versterken. Na een testfase waarin Twente Veilig is ingezet bij verschillende incidenten, is de naamsbekendheidcampagne eind 2024 gestart. In 2025 is deze campagne voortgezet met aandacht voor risico's zoals uitval stroom, (natuur-)brand en extreem weer. Inwoners kunnen op Twente Veilig ook informatie vinden over het noodpakket en het noodplan. 

Gemeenten kunnen de campagne rondom Twente Veilig steunen door  middelen te delen die via de toolkitpagina op deze website beschikbaar zijn gesteld aan de gemeentelijke communicatieteams. 

Woensdag 11 juni 2025 vond het symposium Weerbaarheid plaats. Hiervoor waren alle crisisfunctionarissen van Twente uitgenodigd. Op deze dag sprak de ambassadeur van Finland over de wijze waarop Finland werkt aan een weerbare samenleving. Marc Zannoni (NCTV) nam iedereen mee in de uitdagingen waar wij als land voor staan, de dreigingen die er zijn en wat dit betekent voor deze tijd. Deelnemers hadden in de middag ruimte om te kiezen voor workshops die verder de diepte ingingen; over het gedrag van de mensen bij een crisis, desinformatie en de landelijke crisiscommunicatie e.a. In alles werden de deelnemers ook uitgedaagd om na te denken over hun eigen weerbaarheid. Ben je er klaar voor om jouw rol in de crisisorganisatie op te pakken als het zover is? Heb je daarvoor thuis ook alles geregeld?

Om de Twentse crisisorganisatie draaiende te houden ten tijde van langdurige stroomuitval, wordt nu gewerkt aan voorzieningen en plannen om beter voorbereid te zijn.