Lees voor

Nucleair ongeval

67 keer bekeken

    Hoe wordt Nederland beschermd

    De overheid bereidt zich voor op een groot aantal risico's waaronder een kernongeval. Door strenge veiligheidsmaatregelen in binnen- en buitenland is de kans op een kernongeval erg klein. Een kernongeval is nooit helemaal uit te sluiten, de overheid bereidt zowel professionals als burgers voor op een kernongeval zodat een ieder juist handelt wanneer het nodig is. De dichtstbijzijnde kerncentrale is Kernkraftwerk Emsland in het Duitse Lingen. De centrale staat op zo’n 20 kilometer afstand van Denekamp. De kerncentrale in Lingen wordt continu gecontroleerd. Mocht er ondanks alle controles toch een storing plaatsvinden, dan bestaat de kans dat er radioactieve straling vrijkomt. 

     

    De centrales:

    Gevolgen van een kernongeval

    De situatie in de kernreactor bepaalt of, wanneer en in welke mate er radioactiviteit vrijkomt. Getraind personeel kan de situatie bijsturen met noodprocedures en daarmee het vrijkomen van radioactieve stoffen voorkomen of beperken. Als er toch radioactiviteit buiten het terrein van de installatie komt, bepalen de weersomstandigheden hoe deze radioactiviteit wordt verspreid.

    In kernreactoren wordt onder andere uranium gebruikt, dit uranium is een splijtstof en is de brandstof van de reactor. Bij een ernstig kernongeval gaat het in bijna alle gevallen om een combinatie van technisch en menselijk falen. Dit falen, kan in sommige gevallen zorgen voor ontsnapping van radioactieve stoffen naar aanleiding van onvoldoende koeling van het splijtmateriaal. Door meerdere barrières, verschillende en noodprocedures wordt zelfs bij ernstige problemen de hoeveelheid radioactief materiaal dat vrijkomt beperkt of voorkomen.

    Hoe groot het gevaar voor de gezondheid is, hangt af van de hoeveelheid en soort materiaal dat vrijkomt, de windrichting en snelheid en andere factoren. Deskundigen maken een inschatting hoe een kernongeval er mogelijk uit kan zien en de overheid maakt op basis hiervan een besluit hoe hulpdiensten en burgers moeten handelen.

    Maatregelen

    De overheid kan verschillende maatregelen nemen om de bevolking te beschermen:

     

    Tussen het moment waarop zich in de kernreactor een incident voordoet en het moment waarop radioactiviteit in de omgeving zou kunnen vrijkomen, zit meestal tijd om maatregelen te nemen om mensen te beschermen. De overheid kan verschillende maatregelen treffen:

    • Schuilen geeft voor een bepaalde tijd bescherming tegen straling uit een wolk en verminderd dat radioactiviteit wordt ingeademd.
    • Evacuatie geeft bescherming omdat men het gebied verlaat.
    • Door op het juiste moment jodiumtabletten te slikken, raakt de schildklier verzadigd met gewoon jodium. De schildklier neemt dan minder radioactief jodium op en gaat daardoor de toename op de kans op schildklierkanker tegen.
    • Er kunnen ook maatregelen worden getroffen op ander gebied zoals een graas- en vervoersverbod of het sluiten van kassen.

    Hieronder zijn de verschillende maatregelen omschreven.

    Gezondheid

    Bij een lage stralingsdosis treden er geenmerkbare gezondheidsproblemen op, het lichaam kan zelf de schade aan de cellen repareren. Bij een zeer hoge blootstelling aan straling kunnen er wel acute gezondheidsproblemen optreden. Hierbij kan gedacht worden aan een rode huid, verzwakking van het immuunsysteem of verzwakking of beschadiging aan maag en darmen. Heel soms blijft er onherstelbaar beschadigd erfelijk materiaal (DNA) over, dit kan leiden tot het ontstaan van kanker.

    Jodiumtabletten

    De opname van radioactief jodium in de schildklier kan worden voorkomen door kort voor of tijdens de blootstelling aan radioactieve straling een hoeveelheid niet-radioactief jodium in te nemen, in de vorm van jodiumtabletten (kaliumjodide). Dit kan schilklierkanker voorkomen.  In juni 2015 hebben inwoners van Dinkelland en Losser die binnen 25 kilometer van de kerncentrale wonen, preventief jodiumtabletten gekregen. Het ministerie van VWS heeft besloten om in oktober 2017 alle huishoudens in Nederland, die binnen een straal van 100 km van een kerncentrale wonen en waar kinderen tot 18 jaar wonen, te voorzien van jodiumtabletten. Jodiumtabletten helpen alleen tegen radioactief jodium, niet tegen andere radioactieve stoffen die mogelijk vrijkomen bij een kernramp. Zie ook www.waaromkrijgikjodiumtabletten.nl

    Crisisplannen

    Als er zich een crisissituatie in een kernreactor voordoet, dan treden crisisplannen in werking. Deze plannen worden geregeld geoefend door de nucleaire installaties, de veiligheidsregio’s en de overheid. Een onderdeel van deze plannen is dat de overheid maatregelen neemt om blootstelling aan de vrijgekomen radioactieve stoffen te voorkomen of te verkleinen: schuilen, jodiumtabletten slikken of evacueren. Welke maatregelen door de overheid geadviseerd worden, verschilt per situatie.

    Veelgestelde vragen over dit onderwerp:

    • Als er ondanks alle veiligheidssystemen toch radioactieve stoffen vrijkomen, kan een deel van de bevolking gevraagd worden te schuilen. Schuilen betekent: naar binnen gaan, ramen en deuren sluiten en ventilatie of luchttoevoer stoppen.

       

      Als er nog tijd is, kunt u in het aangewezen gebied zelf ook iets doen:

      • Zorg van tevoren voor voldoende eten en drinken.
      • Ga naar huis, als dat kan. Haal kinderen van school of opvang als zij in het gebied op school zitten.
      • Volg de berichtgeving.

       

       

    • Deskundigen beoordelen of de mensen in een bepaald gebied beter kunnen vertrekken. Als dat zo is dan krijgt deze groep mensen instructies om zich voor te bereiden op evacuatie. Het kan zijn dat alvast gestart wordt met evacuatie uit bijzondere locaties, bijvoorbeeld ziekenhuizen, gevangenissen of zorgcentra. Dat vergt namelijk meer tijd.

       

      Wat kunt u zelf doen?

      • Bedenk waar u heen kunt.
      • Leg spullen klaar.
      • Bedenk of er iemand in uw buurt is die geen vervoer heeft en haal die persoon op.

       

       

       

       

    • Jodiumtabletten bieden bescherming tegen de schadelijke gevolgen van radioactief jodium dat kan vrijkomen bij een kernongeval. Radioactief jodium wordt bij inademen opgenomen in de schildklier. Dit geeft een verhoogde kans op schildklierkanker. Door op het juiste moment jodiumtabletten te slikken, raakt de schildklier verzadigd met gewoon jodium. De schildklier neemt dan minder radioactief jodium op.

       

      Van belang is dat de jodiumtabletten alleen worden ingenomen op het moment dat hiervoor een instructie door de overheid wordt gegeven. Bewaar de tabletten op een vaste, bekende plek.

       

       

       

       

       

    • Gewassen en vee kunnen besmet raken door in contact te komen met een radioactieve wolk. Door een oogst- en slachtverbod of graasverbod wordt voorkomen dat er radioactief voedsel op de markt komt. Verder kan de overheid bijvoorbeeld groente, vlees, vis en melkproducten van de markt halen of inlaatpunten voor de productie van drinkwater laten sluiten in een bepaald gebied.

       

      • Bedenk vooraf dat je vaak nog veel tijd hebt om te schuilen of te evacueren, raak dus niet in paniek.
      • Weet hoe je ventilatiegaten kunt afsluiten.
      • Bedenk waar je naartoe kunt of wilt als je moet evacueren.
      • Als je in september 2017 jodiumpillen hebt ontvangen, bewaar deze dan goed, op een logische plek.
      • Bedenk vooraf dat je vaak nog veel tijd hebt om te schuilen of te evacueren, raak dus niet in paniek.
      • Zorg dat je altijd genoeg spullen en een noodpakket in huis hebt als je enige tijd (maximaal 24 uur) binnen moet blijven.
      • Zijn er mensen in je omgeving die extra hulp nodig hebben tijdens een noodsituatie? Bespreek met hen wat je voor hun kunt doen.
      • Ben je hulpbehoevend? Bespreek dit dan met familie, vrienden en/of buren.
    • Is een radioactieve wolk op komst, maar nog niet gepasseerd?

      • Bereid je erop voor dat je een periode van maximaal 24 uur moet schuilen. Ga naar huis, haal kinderen van school of de dagopvang en zorg voor een noodpakket.
      • Zorg voor voldoende levensmiddelen en leg een voorraad (drink)water aan.
      • Volg de berichtgeving via Radio Oost en RTV Oost teletekstpagina 123. Hier hoor je ook wanneer het eventueel verstandig is jodiumpillen te slikken.

      Is een radioactieve wolk (bijna) in de buurt?

      • Je hoort de sirene of krijgt een NL-Alert. Dit is het signaal om naar binnen te gaan.
      • Raak niet in paniek.
      • Zit je in de auto? Zet de regionale calamiteitenzender Radio Oost (89.4 FM) aan, schakel alle ventilatie uit en rij weg van de kerncentrale. Let op: als er files zijn, kun je beter schuilen in een gebouw.
      • Volg de berichtgeving via Radio Oost en RTV Oost teletekstpagina 123. Zo word je geïnformeerd over welke maatregelen de overheid adviseert om jezelf en anderen in jouw omgeving in veiligheid te brengen.
      • Blijf binnen of ga naar binnen en sluit deuren en ramen en alles wat voor ventilatie dient, zoals afzuigkap, ontluchtingskokers, muur- en toiletroosters.
      • Gebruik en drink geen kraanwater, geen regenwater, geen bladgroenten of moeilijk schoon te maken etenswaren. Gebruik alleen voorverpakte voedingsmiddelen.
      • Houd huisdieren binnen.
      • Raak mensen of dieren die buiten zijn geweest niet met blote handen aan; ze kunnen besmet zijn. Is aanraken nodig, gebruik dan bij voorkeur handschoenen. Spoel mensen en dieren die buiten zijn geweest af met water. Hoe sneller je dat doet, des te minder blootstelling aan straling.

    Gerelateerde documenten

    Terug naar boven

    Veiligheidsregio Twente is een samenwerkingsverband van de gezamenlijke hulpdiensten en de Twentse gemeenten. Wij vinden het belangrijk dat inwoners van Twente zich voldoende voorbereiden op eventuele calamiteiten.